Leggja ljósleiðara í kappi við hraunstrauminn

Droplaug Jónsdóttir28. maí 2021

Gagnaveita Reykjavíkur hefur hafist handa við lagningu ljósleiðara meðfram Suðurstrandarvegi, sunnan eldstöðvanna við Fagradalsfjall. Mikilvægt er að koma rörum í jörðu áður en hraun kann að loka leiðinni um óvissa framtíð.

Verkið er unnið að fenginni nýrri hraunflæðisspá og að fengnum leyfum frá landeigendum og Grindavíkurbæ. Þetta er liður í stærra verkefni Gagnaveitu Reykjavíkur, sem unnið hefur verið í samstarfi við fleiri fjarskiptafélög, að leggja ljósleiðara allt frá Þorlákshöfn um Grindavík í Reykjanesbæ þar sem vaxandi fjöldi heimila og fyrirtækja er tengdur Ljósleiðaranum, opnu fjarskiptaneti Gagnaveitu Reykjavíkur.

Mikilvægar tengileiðir við útlönd

Strengur meðfram Suðurströndinni er mikilvægur til að treysta fjarskiptasamband innanlands, ekki síst fyrir Suðurnesin, en líka vegna netsambands við útlönd.  Ljósleiðarastrengir milli Íslands og útlanda, með öllum þeim nauðsynlega gagnaflutningi sem um þá fer, liggja frá Suðurströndinni. Gagnaveita Reykjavíkur hefur þegar lagt streng frá Þorlákshöfn að Selvogi og frá Grindavík að Ísólfsskála, bæ sem er nánast beint sunnan Nátthaga sem hraun tók að flæða niður í um hvítasunnuhelgina.

Ný hraunflæðisspá

Eldgosið hefur vitaskuld sett verkefnið í nokkra óvissu en nú hefur Gagnaveita Reykjavíkur, sem rekur Ljósleiðarann víðsvegar um sunnan- og vestanvert landið, ákveðið að láta slag standa og leggja rör sem rúmað geta mikinn fjölda ljósleiðarastrengja einmitt um þær slóðir þar sem mest hætta er talin á að hraun renni yfir hann. Fyrirtækið fékk Þóru Björgu Andrésdóttur jarðfræðing til að gera nýja hraunflæðisspá og tekur lega strengsins mið af henni. Tímasetning verksins  nú ræðst ekki síður af því að samkvæmt spánni er hugsanlega stutt þangað til hraunið sker fyrirhugaða lagnaleið.

Tafir vegna langvinns goss alvarlegar

„Við vitum ekki hvað þetta gos mun vara lengi en við teljum mikilvægt að koma lögnum þarna fyrir áður en hraunstraumur nær til sjávar og enginn kemst yfir nema fuglinn fljúgandi,“ segir Elísabet Guðbjörnsdóttir, verkefnastjóri hjá Ljósleiðaranum. „Við leggjum strenginn óvenju djúpt, á eins metra dýpi, og nýlegar athuganir benda til að það eigi að vera öruggt. Mögulegur skaði ef við komumst ekki þessa leið með Ljósleiðarann mánuðum, misserum eða árum saman, er meiri en sá að tapa hugsanlega hluta af nokkrum plaströrum. Þannig erum við að draga úr áhættu með því að ráðast í verkið í hvelli,“ bætir Elísabet við.

Hraunflæðisspáin sem stuðst er við bendir til að hrauntaumar geti víða náð niður að strönd standi gosið lengi. Ljósleiðarinn verður lagður á eins metra dýpi, sem er um tvöfalt dýpra en alla jafna. Athuganir benda til að hiti á 40 sentimetra dýpi undir hrauni fari fljótt í um 40 gráður en rörin, sem ljósleiðaraþræðirnir eru dregnir í, þola um 190 gráður. Þau gætu þolað meiri hita, það er að gögn berist um ljósleiðaraþræðina jafnvel þótt rörin utan um þá aflagist.

Gagnaveita Reykjavíkur hefur boðið samstarfsfyrirtækjum að samnýta framkvæmdina og net Ljósleiðarans er opið fjarskiptafélögum.